Elazığ’da Doğu Anadolu Bölgesi Doğal Taş Sanayi Paneli Yapıldı

Milli Prodüktivite Merkezi ile Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde Elazığ İli Verimliliği Artırma Projesi kapsamında hazırlanan; “Doğu Anadolu Bölgesi Doğal Taş Sanayi; Bölge Kalkınmasına Etkileri ve Gelişimi Sorunları” paneli, Elazığ TSO Salonunda 230 kişinin katılımıyla 8 Kasım 2007 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Türkiye Mermer, Doğal Taş ve Makinaları Üreticileri Birliği (TÜMMER), Elazığ Mermer ve Madenciler Derneği ve Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü tarafından da desteklenen bu panele Maden Tetkik Arama Enstitüsü ve Maden İşleri Genel Müdürlüğü de daire başkanı ve şube müdürü düzeyinde birer konuşmacı ile temsil olunmuştur. 

Panele; panel yürütücüsü ve konuşmacı olarak Milli Prodüktivite Merkezinden Genel Sekreter ve Yönetim Kurulu Üyesi Kerim ÜNAL, Teknik Danışman Dr. Mustafa Kemal AKGÜL ve Eğitim Bölüm Başkanı Yıldız Ulucan ARTAR katılmışlardır.

Yukarıda isimleri yer alan kuruluşları panel konuşmacıları olarak;

• Suat ÖZTÜRK- Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası YK Başkanı
• Metin BALIBEY- TÜMMER adına – Maden Y. Mühendisi, TRAMERTAŞ A.Ş.YK Başkanı
• Oğuzhan ARSLAN – Elazığ Mermer ve Madenciler Derneği Başkanı
• Yrd.Doç.Dr. Murat İNCEÖZ – Fırat Üniversitesi, Müh. Fak. Jeoloji Mühendisliği
• M.Ali AKDAĞ - Bağımsız Sanayici, Ağdağ Granit A.Ş.
• Serdar KARAHAN- Maden Y. Müh. MTA Maden Analizleri ve Teknolojsi Dai. Başkanı
• Eyüp YADİGAR- Jeoloji Müh. Hammadde Üretim İzni Şube Müd. MİGEM    temsil etmişlerdir.

“Doğu Anadolu Bölgesi ve Elazığ, Doğal Taş Sanayinin” bölge ekonomisini canlandırması ve gelişimi için, sorunlarının tespiti ile bu sorunların çözümü için gereken yöntemlerin belirlenmesine yönelik görüşlerin elde edilmesi amaçlanan bu panelde; bugün itibarı ile 1.5 milyar YTL ihraç rakamına ulaşan doğal taş ve mermer ihracatında Elazığ ve Doğu Anadolu bölgesinin payının da gittikçe yükselmekte olduğu konuşmacılar tarafından vurgulanmıştır.

Panelin başlangıcından önce MPM tarafından Elazığ’da yapılan “Elazığ Mermercilik Sektörü Rekabet Gücü” araştırması ve GFZT (SWOT) analizi çalışmaları sonucunda elde edilen bulguların bir değerlendirilmesi MPM Eğitim Bölüm Başkanı ve Elazığ VAP Koordinatörü Yıldız Ulucan Artar tarafından özet olarak katılımcılara sunulmuştur. Artar, konuşmasında Elazığ ilinin mermercilik sektöründe önde gelen illerden biri olduğu, ilde 20’ye yakın mermer çeşidi bulunduğu ve  “Elazığ Vişne” nin uluslararası piyasada tanındığı belirtmiştir. Artar’ın konuşmasında şu noktalara dikkat çekilmiştir: “Mermer üretiminin  % 90’ ı (blok+plaka) ihraç edilmekte olup, alıcı ülkelerin başında Çin, A.B.D., Avrupa ülkeleri, İsrail ve Irak gelmektedir. Elazığ mermer işletmelerinin %58’inin 2000-2007 yılları arasında faaliyete geçtiği,  makine-teçhizatın teknolojik seviyelerine bakıldığında, % 87 gibi büyük bir oranda yüksek düzey teknolojik makinelerin kullanıldığı, bunun yanı sıra, firmaların tamamında bilgisayar bulunmakta olup, bu bilgisayarların tamamının internet ve ağ bağlantılıdır. Çalışanların yarıdan fazlasını ilköğretim okulu mezunlarının oluşturduğu, üniversite mezunlarının payının ise %4 gibi küçük bir değerde kaldığı, bunlarında orta ve üst kademe yöneticiler olup, satış ve pazarlamada görev aldıkları saptanmıştır. GFTZ (SWOT) analizi sonucuna göre de, güçlü yönlerde; Elazığ Mermerciler Derneğinin öncülüğünde sektörel dış ticaret şirketinin kurulmuş olması, yurtiçi ve yurtdışı fuarlara aktif katılımın sağlanması, mermerciler derneğinin 6 ülkede “Marble Economy” isimli dergisi vasıtasıyla ürün tanıtımı yapması, müşteriye ürün çeşitliliği sunabilme olanağının olması, Mermerciler deneğinin faaliyette olması, zayıf yönlerde ise; kalifiye ve ara eleman bulmada sorun yaşanıyor olması, entegre tesis (atıksız tesisler) yapısından uzak yatırımlar yapılmış ve yapılıyor olması, Katma değerli ürünler üretilmemesi, işlemede zenginleştirilme yapılmaması (eskitme ürünler, mozaik), doğal taş ve mermerde teknolojik deney ve testlerin yapılabileceği laboratuarların ilde olmaması gibi sonuçlar çıkmıştır.”

Panelin akışı boyunca konuşmacılar şu görüşlere yer vermişlerdir;

Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Suat ÖZTÜRK; Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası olarak Elazığ’ın gelişme potansiyeli içinde doğal taş ve mermer sanayinin önemli bir yer tuttuğundan bahsederek Elazığ’a özgü bir mermer olan “Elazığ Vişnesi”nin bir marka olduğunu, bunun yanı sıra başka doğal taş çeşitlerinde de markalaşma yönünde gayretleri bulunduğunu belirterek, Arkeolojik yerleşim olarak geçmişi M.Ö. 6000 yıllarına dayanan Elazığ’ın, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde de önemli bir maden çıkarma bölgesi olduğunu vurgulamıştır. Osmanlı döneminde Elazığ’da gümüş üretilerek siklerin basıldığı, Cumhuriyet döneminde de bakır, ferro krom, çinko madenleri yönünden zengin olan Elazığ’da bu madenlerin üretilmekte olduğunu söylemiştir.  Suat ÖZTÜRK, konuşmasının devamında Elazığ’da, henüz Türkiye’nin diğer bölgelerinde mermer sektörü yoğunlaşmadan 1984 yılından bu yana mermercilik sektörünün üretim yaptığını ancak bugün Elazığ’da bulunan mermer işletmelerinin %58’inin ise 2000 yılından itibaren kurulduğunu, Elazığ mermercilik sektörünün Türkiye mermer üretiminin yaklaşık %10’na karşılık gelecek bir miktarda üretim yapmakta olduğundan da söz etmiştir. 

Suat ÖZTÜRK paneldeki konuşmasında doğaltaş ve mermercilik sektöründe Elazığ’da ve bölgede yaşanan sorunları ise; firmaların nitelikli eleman bulamadıklarını, ara iş gücü sıkıntısının sürmekte olduğunu, özellikle ileri teknoloji özellikli makinelerin kullanımında vasıflı iş gücüne daha da fazla ihtiyaç bulunduğunu vurgulamıştır. Suat ÖZTÜRK konuşmasının devamında Elazığ’ın limanlara çok yakın olmaması nedeni ile ulaşım maliyetlerinin yüksek olduğunu söyleyerek; mermer ihracatında 2008 yılı hedeflerinin 250 milyon dolar olduğunu, ancak mermer üretiminde girdi maliyetlerinin özellikle mazotun yüksek olduğunu, yapılması beklenen elektrik zammı ile de enerji kullanımında maliyetlerin artacağını bunun da Elazığ mermer üreticilerinin rekabetini olumsuz etkileyeceğini vurgulamıştır.

Milli Prodüktivite Merkezi Genel Sekreteri ve Yönetim Kurulu Üyesi Kerim ÜNAL konuşmasında; Elazığ’da yürütülmekte bulunan verimliliği artırma projesinin Elazığ TSO Yönetim Kurulu’nun projeyi içtenlikle sahiplenmesi neticesinde, oldukça başarılı geçmekte olduğunu belirterek, Elazığ’da konferans, seminer ve eğitimlere katılan kişi sayısının 10000 kişiye yaklaştığını vurgulamıştır. Kerim ÜNAL konuşmasında geçen hafta Elazığ’da bu proje kapsamında görme engellilere yönelik olarak İŞ-KUR ve MPM işbirliği ile bilgisayar kullanıcı eğitimi kurslarının başlatılmış olduğunu bunun yanı sıra engellilere yönelik olarak farklı konularda beceri kazandırma kurslarının açılması konusunda da MPM’nin desteklerinin süreceğini belirtmiştir.

Kerim ÜNAL, Elazığ’da yapılan bu panel içinde doğal taş sanayi sektöründe bilgisi ve sözü olacak özel sektör, sivil toplum ile kamu kuruluşlarından bütün kesimlerin yer aldığını, panelden konuya ilişkin somut değerlendirmelerin çıkacağını vurgulamıştır.

Panelde Bağımsız Mermer Sanayicisi olarak söz alan Muhammet Ali AKDAĞ, Elazığ’da mermer sanayisinin 1980’li yıllardan 1990’lı yıllara kadar ocak faaliyetleri şeklinde bu tarihten sonra ise mermer bloklarının işlendiği fabrikaların kurulması aşamalarının yaşandığından söz ederek, Elazığ’ın teşvik yasasından yararlanması ile mermer sektörünün bir hareket kazandığını ancak asıl teşvikin sektöre yönelik olarak yapılması ile çok daha fazla büyümenin ve katma değer artışının olacağını vurgulamıştır. Muhammet Ali AKDAĞ da mermer sanayi sektörünün önündeki en büyük sorunun enerji maliyetlerinin büyüklüğü ile limanlara ulaşımdaki maliyetler ve güçlükler olarak belirmiştir.

Elazığ Mermer ve Madenciler Derneği Başkanı Oğuzhan ARSLAN da panelde yaptığı değerlendirmede, önceki konuşmacının belirttiği gibi, tüm Türkiye’de faaliyet gösteren mermer sanayicilerinin yaşamakta olduğu mazot ve elektrik fiyatlarının Elazığ mermer sanayicisini de olumsuz etkilediğini, bunun yanı sıra 3213 sayılı maden yasası ile bu yasada düzenlemeler ve gelişmeler yapan 5177 sayılı yasaların çıkmış olmasına rağmen mermer ocaklarının işletme ruhsatları alınmasında, mülkiyet sahipliği, çevre etki değerlendirmesi raporlarının alınması v.b. konularda bürokrasinin hala istenilen pratikliğe kavuşmamış bulunduğunu belirmiştir.

Oğuzhan ARSLAN bugün itibarı ile mermer sanayicilerinin diğer sorunlarının kısıtlı işletme sermayesi, ocaklarda üretim verimliliğinin artırılmamış olması ile mermer sanayicileri arasında uluslar arası pazarlara girerken anormal fiyat kırmalar nedeni ile pazar rekabetinin oldukça sağlıksız bir yapıda bulunuşu olarak belirmiştir. Oğuzhan ARSLAN son olarak bankaların ocak işletme ruhsatlarını teminat olarak kabul etmediklerini bunun da mermer sanayicilerini işletme finansmanı bulmakta sıkıntılara soktuğunu vurgulamıştır.

Fırat Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümünden Yrd. Doç. Dr. Murat İNCEÖZ yaptığı değerlendirmede; Bi bölgede mermer sanayi potansiyelini belirleyen unsurların taşın rengi, dokusu, homojenliği, ocak verimliliği ve pazarın şartları olduğunu belirterek, özellikle Elazığ için bir marka olmuş olan ‘Elazığ Vişnesi’ mermer çeşidinin gittikçe azalacağını bu nedenle Elazığ’da ve yakın illerde bulunan diğer sedimanter kayaç çeşitlerinin de özellikle bej mermer ve travarten kaynaklarının da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır.

Panele MTA Genel Müdürlüğü’nden katılan Daire Başkanı Serdar KARAHAN gelişmiş ülkelerin sanayileşmelerinde hammadde kaynaklarını akılcı kullanarak katma değer yüksek sanayi ürünlerine dönüşmelerinin büyük payı olduğunu vurgulamışlardır. Serdar KARAHAN, MTA’nın yeni maden kaynakları arama konusundaki çaba ve hızının sürmekte olduğunu geçen yıl MTA’nın 100 000 metre sondaj yaptığını, yine her yıl yaklaşık 40 000 maden numunesinin analizinin yapıldığını belirtiştir. Serdar KARAHAN, Avrupa Birliğinin doğal taş sektörüne yönelik olarak da CE işareti zorunluluğu getirdiğini bununla ilgili olarak MTA’nın TÜMMER ile sektöre yönelik çözümler sunmak üzere işbirliği içinde olduklarını söylemiştir. KARAHAN konuşmasının devamında, MTA bünyesinde donanımlı bir laboratuar bulunduğunu bunun da CE işareti almak için girişimde bulunacak bütün doğal taş sanayicilerine açık olduğunu söylemiştir.

Panele Maden İşleri Genel Müdürlüğünden (MİGEM) Katılan Şube Müdürü Eyüp YADİGAR Genel Müdürlüğünün, yürürlülükte bulunan 3213 sayılı maden yasası ile bu yasada düzenlemeler ve gelişmeler yapan 5177 sayılı yasaların çıkartılmasında Maden ve Doğal taş sanayicilerinin ve sivil toplum kuruluşlarının önerilerini de dikkate aldığını, kanunda yer alan ve yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen konularda uygun yönetmeliklerin çıkartıldığını, zaten madencilik sektörünün dinamik bir yapısı nedeni ile de sektörden gelen talepler ve ihtiyaçlar doğrultusunda kamunun hakları da azami olarak gözetilmek sureti ile, bu sektörde çalışanlara kolaylıklar getirildiğini belirtiştir. Eyüp YADİGAR özellikle 5177 sayılı yasa ile yer kabuğundan çıkan su dahil bütün yer zenginliklerinin maden olarak kabul edilerek beş ayrı grupta ele alındığını MİGEM bünyesinde de zaman içinde mühendislerin bu gruplara özgü konularda uzmanlaşmaya gidebileceğini belirtmiştir.

Panelde son konuşmacı olarak, TÜMMER adına söz alan Metin BALIBEY, Doğal taş sektörünün devletten çok az destek alarak 1.5 milyar dolarlık bir ihracata ulaşan ender ve örnek bir sektör olduğunu vurgulayarak, il teşviklerinin yanı sıra doğal taş sektörüne yapılacak sektörel teşvikler ile doğal taş sektörünün tekstil, otomotiv ve inşaat sektörü gibi Türkiye ekonomisini çeken lokomotif bir sektör olmaya aday olduğunu belirtmiştir. Metin BALIBEY doğal taş sektörünün ihracatının 1.5 milyar dolar olmasının azımsanmamasının, çünkü doğal taş sektöründe ithal girdilerin sıfıra yakın olması nedeni ile, bu sektörün ihracattan elde ettiği bir doların, ithal girdileri yoğun olan diğer sektörlerin dört dolarına karşılık geldiğini söylemiştir.

Metin BALIBEY doğal taş ihracatında miktar-değer makasının gittikçe kapanmakta olduğunu belirterek, ihracatta blok mermer miktarının %12-15 arasında bulunduğunu bunun dışında işlenmiş ve ebatlanmış doğal taş miktarının daha çok olduğunu söylemiştir. Metin BALIBEY Çin pazarında aşırı korkmamak gerektiğini bizim granitte onların pazarı olmamıza rağmen Çin’in de mermer için Türkiye’nin pazarı durumunda olduğunu belirtmiştir. Metin BALIBEY bazı bankaların ocak işletme ruhsatlarını teminat olarak kabul etmeye başladıklarını ancak, mermercilik sektörünün gelişimine yönelik olarak daha iyi koşullarda finansman desteğinin gerekli olduğunu ve sorunun devam ettiğini sözlerine eklemiştir.

Panelin ikinci bölümünü yürüten Dr. Mustafa Kemal AKGÜL, MPM’nin 2005 yılında Diyarbakır, 2006 yılında Bilecik’ten sonra üçüncüsünü düzenlediği doğal taş sektörünü konu alan bu panellerle, doğal taş ve mermer sektörü önemli bir kamuoyu oluşturduğunu, doğal taş sanayicileri tarafından kurulmuş bulunan TÜMMER’in sektörel verimlilik konusundaki çalışmalarını yoğunlaştırması ile sektördeki verimsizlik konularının da azaltılabileceğini belirtmiştir.

Görme Engellilere Yönelik Bilgisayar Operatörlüğü Eğitimi Başladı

Elazığ Verimliliği Artırma Projesi (VAP) kapsamında Merkezimizin görme engellilere yönelik olarak düzenlediği Bilgisayar Operatörlüğü eğitimi 23.10.2007 tarihinde başlamıştır.

İŞKUR’un özürlü ve hükümlü çalıştırmayan iş yerlerinden kesilen cezaların oluşturulduğu komisyondan destek alınarak gerçekleştirilen eğitime 10 görme engelli devam etmektedir.  Eğitimde kullanılan bilgisayarlar ve temrinlik malzemeler proje kapsamında alınmış olup, 180 saat devam edecektir.

8 Kasım 2007 tarihinde, Milli Prodüktivite Merkezi Genel Sekreteri ve Yönetim Kurulu Üyesi Kerim ÜNAL, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Suat ÖZTÜRK, MPM Teknik Danışmanı Dr. Mustafa Kemal AKGÜL, MPM Eğitim Bölüm Başkanı ve Elazığ VAP koordinatörü Yıldız Ulucan ARTAR, Maden Teknik Arama Maden Analizleri ve Teknolojisi Daire Başkanı Serdar KARAHAN, Maden İşleri Genel Müdürlüğü Hammadde Üretim İzni Şube Müdürü Eyüp YADİGAR ve Elazığ İŞKUR yöneticileri eğitim salonunu ziyaret etmişlerdir. Altı Nokta Görmeyenler Derneği Elazığ Şubesi Başkanı Refik TEMİZ eğitim hakkında bilgi vermiştir.